Skip to main content

CẢM GIÁC CÔ ĐƠN ĐẾN CỰC ĐỘ

 Những lần chạm mặt

Hoa màu đỏ nổi bật giữa vô số hoa màu vàng nhỏ hơn chen lẫn với những cây bụi có hoa trắng kết thành từng chùm, cỏ là loại lá xanh, mảnh, dài như lá lúa và cao gần bằng hoa. Đưa mắt nhìn ra xa, mây ở phía đó đã nhuộm màu cam nhạt, sân khấu đã sẵn sàng chờ đón mặt trời. Ta đã ở đây đợi chờ khoảnh khắc này mong chụp trọn vẻ long lanh tuyệt đẹp của những giọt sương trên hoa, trên lá. Ngắm nghía những bức hình trong máy; lòng rộn ràng phấn khởi; có cảm giác thôi thúc ta nhìn quanh, đưa mắt tìm kiếm. Vẫn thường như vậy, bằng loạt hành động ta cố lảng tránh, tỏ ra dửng dưng phớt lờ dưới cái bóng của cơn hoảng sợ chồm tới. Dưới ánh mặt trời không còn dấu vết của bất kỳ giọt sương nào. Tất cả đã tan biến. Cảm giác buốt ở sống mũi ngập lên đến trán rồi mất hút, “là sương hay là mình?” tâm trí ta lẩm bẩm. “Đến một ngày ta cũng sẽ tan biến; những ngày đã qua, những ngày đang tới và ngay bây giờ, ta và thế giới luôn tách biệt. Tất cả lướt qua ta. Chỉ là lướt qua nhau! Hơi thở hít vô nặng nề và chậm chạp khiến ta chú ý và cũng lúc đó tâm trí im bặt. Không nhớ rõ ở hơi thở thứ mấy sau đó, ta chìm vào cảm giác cô đơn cực độ, lạnh đến tê dại tâm hồn... 

  "Rồi mùa thu sang

  Giọt sương mong manh

  Tan trên đầu ngọn cỏ

  Cuộc đời tôi cũng thế

  Sẽ tan vào hư vô." 

Tại một bữa tiệc, mọi người đang chuyện trò vui vẻ, mùi nước hoa lẫn với mùi rượu hòa cùng tiếng nhạc. Bất giác, ta đưa mắt nhìn quanh phòng rồi chìm vào suy nghĩ. “Ta vẫn đang trôi trong dòng thời gian, trôi đến hư không. Mắt có thể nhìn thấy, tay có thể chạm, nhưng ngay cả trong những cái ôm ấm áp tình bạn thì thời gian vẫn không ngừng đẩy ta trôi về phía hư không....” Ta giật mình, cảm thấy muốn nôn. 

Nỗi kinh hoàng
“Những khoảnh khắc bất chợt, lòng nặng trĩu, tâm trí chìm trong u sầu, có cái gì đó chắn ngang làm nghẹn các dòng suy nghĩ; cảm giác đau đớn rất rõ, khi dữ dội khi âm ĩ nhưng chúng ta không giải thích được, không diễn đạt được. Nỗi buồn đang đốt nóng từng hơi thở, nhưng buồn vì cái gì thì chúng ta không thể trả lời. Cảm giác cô đơn cực độ, lạnh buốt đến tê dại tâm hồn. Ta tuyệt vọng nhận ra tất cả đau đớn, khốn khổ này không vì một lý do nào cả.Nỗi kinh hoàng và sự hỗn loạn cảm xúc khi đối diện với cô độc hiện sinh là không thể diễn tả hết được bằng lời.

Tránh né

Mặc dù cô độc hiện sinh là một phần bản chất của thân phận người; nhưng nếu chúng ta chưa ý thức rõ ràng chắc chắn về giá trị và bản sắc cá nhân, chưa phát triển được sức mạnh nội tại để trực tiếp đối diện nó thì dưới sự thôi thúc của vô thức chúng ta sẽ lao vào những phương thức quanh co nhằm tránh né. Vô thức đang cố bảo vệ chúng ta khỏi nỗi sợ được dự đoán là không thể chịu đựng. Dưới đây là hai con đường mà các chuyên gia tâm lý thường bắt gặp thân chủ đang loay hoay ở đấy.

1.Các mối quan hệ cá nhân

Một người kiên quyết giữ cho tâm trí họ luôn có đối tượng, một hoặc nhiều các cá nhân, để họ quan tâm, nghĩ về. Họ đặc biệt dành sự quan tâm đến các đối tượng này, họ chu đáo và cần mẫn trong việc chăm sóc đối tượng; nhưng sự quan tâm, chăm sóc này là không có điểm dừng, không bao giờ đủ. Nếu có một đối tượng nào rời bỏ họ, họ sẽ rất đau khổ và càng quyết tâm chu đáo hơn đối với những đối tượng khác. Có người ở trong mối quan hệ độc hại, chịu đựng sự bạo hành vì kẻ bạo hành đó là đối tượng duy nhất còn lại trong tâm trí người đó, kẻ bạo hành vẫn để họ quan tâm, tỏ ra cần họ. Người đó khóc lóc, than thở nhưng vẫn chọn ở lại vì phía sau cái lựa chọn rời đi thấp thoáng một nỗi kinh hoàng xa lạ.

Một người không ngừng thực hiện mọi phép thử để chắc rằng ai đó luôn nghĩ về họ, rằng họ quan trọng bậc nhất đối với cuộc sống của ai đó. Mà than ôi, không một ai trên đời có thể chứng minh được cho họ điều đó. Tất cả các phương thức ghen tuông, kiểm soát, thao túng…. sẽ được huy động. Họ đặc biệt nhạy cảm với việc ai đó không nhận ra họ, không chào họ khi vô tình gặp mặt. Tồn tại trong tâm trí người khác là minh chứng cho tồn tại của họ.

Một người mô tả bản bản thân:“không thể một mình”.

2.Từ bỏ khả năng tự nhận thức

Một người mà tâm trí luôn sẵn sàng phát những câu tụng niệm một tín điều mà họ tin tưởng, bằng cách đó họ gạt phăng mọi cảm xúc bị cho là tiêu cực.

Một người đặc biệt bị thu hút vào các cam kết; nhiệm vụ, trách nhiệm là tất cả lý do, mục đích cho sự tồn tại của họ. Và tất nhiên, đối với họ cảm xúc hoàn toàn là thứ không đáng quan tâm, là tượng trưng cho yếu đuối, trẻ con…

Liên tục gạt bỏ, dồn nén không triệt tiêu các cảm xúc không mong muốn, mà theo thời gian người ta sẽ dần không thể nhận diện, gọi tên chính xác cảm xúc của bản thân. Lúc đó, phản ứng gat bỏ, dồn nén cảm xúc đã trở nên tự động, phản ứng có khi là rất nhanh, gần như là ngay lập tức đồng thời với cảm xúc. Ấn tượng về trải nghiệm cảm xúc của bản thân người đó rất mờ nhạt, có khi tình trạng này còn bị nhầm lẫn là đang bình an.

Còn có rất nhiều những lối tránh né khác, một số lượng tương xứng với mức độ khủng khiếp của cô độc hiện sinh. (Hy vọng chúng ta sẽ sớm có dịp quay lại chủ đề này.)

Chọn đối diện

Nó là một phần của thân phận người, chúng ta không thể chống chọi, đấu tranh hay tránh né; chúng ta cô độc trong chính sự hiện hữu của mình. Nhưng chúng ta vẫn còn quyền chọn: chọn đối diện. Khi chúng ta hiện diện trọn vẹn ở thực tại, cùng lúc nhận ra sự cô độc của chính mình và của người trước mắt; khoảnh khắc đó tâm hồn ta được vỗ về mà chấp nhận đối diện.

“Sit. Feast on your life” 


 Tài liệu:

Natsume Sōseki, Gối Đầu Lên Cỏ.

Derek Walcott, Love After Love .